Z czym jeść olej z ostropestu? Właściwości prozdrowotne i zastosowanie
Jako osoba, która dba o swoje zdrowie, coraz częściej sięgasz po naturalne oleje, szukając realnego wsparcia dla organizmu. Poszczególne produkty różnią się jednak właściwościami, dlatego dobrze, abyś znał ich skład i lecznicze właściwości. Dziś bierzemy na tapet olej z ostropestu. Sprawdź, jak go stosować, aby w pełni wykorzystać drzemiący w nim potencjał.
Olej z ostropestu – czym jest i dlaczego warto go stosować?
Olej z ostropestu powstaje z ziaren ostropestu plamistego (Silybum marianum) – jest to roślina, która należy do rodziny astrowatych. O tym produkcie zrobiło się głośno, ponieważ zawiera związki bioaktywne, które chronią komórki wątroby. Stosując tę żywność o potencjale biologicznym, wspierasz naturalne procesy regeneracyjne, jakie zachodzą w Twoim organizmie.
Najważniejszym składnikiem oleju z ostropestu jest sylimaryna, która odpowiada za ochronę hepatocytów przed stresem oksydacyjnym. Omawiana substancja stabilizuje również błony w komórkach wątroby, ograniczając wnikanie toksyn do ich wnętrza. W rezultacie ten narząd może skuteczniej pełnić swoją funkcję detoksykacyjną i eliminować szkodliwe związki z Twojego ustroju.
Zastanów się nad wprowadzeniem oleju z ostropestu do swojej diety, zwłaszcza gdy zależy Ci na łagodnym i długofalowym działaniu. Wspomniany produkt jest dobrze tolerowany przez organizm, dlatego może stać się stałym elementem w Twoim jadłospisie. Ze względu na duży potencjał przeciwzapalny stanowi nieocenione wsparcie dla osób, które żyją w zanieczyszczonym środowisku. Wszechobecny smog sprzyja stresowi oksydacyjnemu, który pośrednio prowadzi do uszkodzeń komórek w Twoim organizmie. Spożywając olej z ostropestu, świeże owoce, warzywa, zioła i przyprawy, pomagasz zneutralizować wolne rodniki, zanim te uszkodzą Twoje białka, lipidy i DNA.
Olej z nasion ostropestu plamistego – jaki ma skład?
Olej z ostropestu pozyskuje się w wyniku tłoczenia dojrzałych ziaren ostropestu plamistego, które obfitują w lipidy o wysokiej wartości biologicznej. Produkt zawdzięcza swoje właściwości lecznicze korzystnemu profilowi tłuszczowemu. Dominują w nim nienasycone kwasy tłuszczowe, które pozwalają obniżyć stężenie „złego” cholesterolu LDL, jednocześnie podnosząc poziom „dobrego” cholesterolu HDL. Pamiętaj, że skład oleju z ostropestu pozostaje stabilny tylko wówczas, gdy tłoczy się go na zimno przy zachowaniu prawidłowych warunków.
Kwasy tłuszczowe w oleju z ostropestu
Największy udział procentowy wśród kwasów tłuszczowych ma kwas linolowy, którego zawartość w oleju wynosi od 55 do 65%. Drugie miejsce zajmuje kwas oleinowy – jego stężenie waha się od 20 do 30%. Całkowity profil lipidowy uzupełniają kwasy palmitynowy i stearynowy – oba są nasycone, co oznacza, że nie zawierają żadnych podwójnych wiązań. Wyżej przywołany układ sprzyja utrzymaniu prawidłowych funkcji błon komórkowych w Twoim organizmie – kwasy tłuszczowe z ostropestu wspierają równowagę lipidową.
Witaminy obecne w oleju z nasion ostropestu plamistego
Olej z ostropestu zawiera także witaminy rozpuszczalne w tłuszczach – szczególne znaczenie ma witamina E, która wykazuje silne właściwości antyoksydacyjne. Chroni zatem lipidy przed utlenianiem i stabilizuje strukturę tego naturalnego produktu. Poza tym w jego składzie znajdziesz fitosterole i fosfolipidy, które wspierają integralność komórek oraz procesy regeneracyjne. Jak widzisz, olej z ostropestu to bogate źródło substancji o działaniu ochronnym.
Polifenole z ostropestu plamistego – sylimaryna. Jak olej z ostropestu działa na wątrobę i jej regenerację?
Niezwykle ważną rolę odgrywają związki zaliczane do polifenoli, które występują w niewielkich ilościach w oleju ostropestowym. Najważniejszym z nich pozostaje sylimaryna – nie zapominaj jednak, że jej stężenie w oleju jest niższe niż w ekstraktach wykorzystywanych do produkcji suplementów diety. Niezależnie jednak od tego, na jaki produkt się zdecydujesz, uzyskasz wsparcie dla wątroby. Skład oleju z ostropestu uzupełniają mikroelementy i naturalne barwniki.
Ostropest plamisty zawiera grupę związków chemicznych, które zbiorczo określa się mianem sylimaryny. Wbrew obiegowej opinii nie jest to pojedyncza substancja, lecz mieszanina flawonolignanów – jej główne frakcje stanowią sylibina, sylidiamina i sylikrystyna. To właśnie sylimaryny przyczyniły się do popularności ostropestu, gdyż wspierają zdrowie wątroby. W swojej strukturze chemicznej łączą cechy flawonoidów i lignanów, co przekłada się na ich silne właściwości antyoksydacyjne.
Po spożyciu przez Ciebie oleju z ostropestu sylimaryna oddziałuje bezpośrednio na komórki wątroby – stabilizuje ich błony i tym samym ogranicza przenikanie toksyn do wnętrza. Hamuje również peroksydację lipidów, do której dochodzi, gdy Twój organizm zmaga się ze stresem oksydacyjnym spowodowanym np. smogiem. Jednocześnie sylimaryny stymulują syntezę białek strukturalnych, które wchodzą w skład hepatocytów. Wszystko to sprawia, że Twoja wątroba zyskuje lepsze warunki do regeneracji.
Znasz już właściwości wspierające pracę wątroby, z których słynie Silybum marianum – teraz prawdopodobnie zastanawiasz się, ile sylimaryny zawiera 1 łyżka stołowa oleju. Szacuje się, że dostarcza ona od 1 do 3 mg tych flawonolignanów. Dokładna ilość substancji aktywnej zależy od jakości surowca i procesu tłoczenia. W związku z tym potraktuj olej z ostropestu jako wsparcie uzupełniające, a nie produkt leczniczy.
Jeśli zmagasz się z chorobami wątroby, potrzebujesz znacznie więcej sylimaryny, niż możesz dostarczyć organizmowi, jedząc olej ostropestowy. Specjaliści zalecają, aby dziennie przyjmować od 200 do 420 mg tych flawonolignanów. Takie ilości znajdziesz w standaryzowanych wyciągach roślinnych, które stanowią bazę niektórych suplementów diety.
Ostropest plamisty – na co pomaga olej z ostropestu i kto powinien go stosować?
Olej z ostropestu działa między innymi na Twoją wątrobę, która została osłabiona przez leki, alkohol i niewłaściwą dietę. Zawiera jednak mniej sylimaryny niż popularne suplementy diety standaryzowane na zawartość tej grupy substancji. Mimo to olej z ostropestu plamistego wykazuje zdolność do ochrony hepatocytów przed uszkodzeniem. Wspiera bowiem pracę wątroby, neutralizując groźne toksyny, które przedostały się do Twojego ustroju wraz z pożywieniem, wodą, powietrzem, lekami i kosmetykami.
Właściwości ostropestu plamistego wykraczają jednak daleko poza hepatoprotekcję – ta roślina z astrowatych może wpływać także na poziom cholesterolu w Twoim organizmie. Regularnie spożywając olej powstały z tłoczenia jej ziaren, przyczyniasz się do modulacji metabolizmu tłuszczów w swojej wątrobie. Rozważ jego stosowanie, zwłaszcza gdy borykasz się z dyslipidemią.
Czy słyszałeś o tym, że właściwości oleju z ostropestu obejmują też wpływ na zaburzenia metaboliczne? Ten popularny produkt spożywczy może wspierać leczenie cukrzycy typu 2, ponieważ poprawia wrażliwość komórek na insulinę i redukuje stres oksydacyjny.
Omawiając właściwości lecznicze oleju ostropestowego, nie sposób pominąć potencjału przeciwzapalnego, który drzemie w Silybum marianum. Związki lipidowe, które pochodzą z tej rośliny, mogą łagodzić w Twoim organizmie przewlekłe stany zapalne niskiego stopnia. Ich działanie możesz wykorzystać zarówno w kontekście tkanek wewnętrznych, jak i skóry. Nic dziwnego, że olej z ostropestu znalazł zastosowanie w pielęgnacji twarzy i ciała u osób, które borykają się z dermatozami, takimi jak łuszczyca, AZS i łojotokowe zapalenie skóry.
Olej z ostropestu na czczo czy do posiłków – co daje najlepsze efekty?
Sposób spożycia wpływa na to, jak olej działa w Twoim organizmie – przyjmowany na czczo szybciej opuszcza żołądek, skąd trafia do jelit. Wprawdzie sprzyja to wchłanianiu bioaktywnych lipidów, ale może podrażniać wrażliwy przewód pokarmowy, dlatego zachowaj ostrożność, gdy borykasz się z IBS. Jeśli jednak zdecydujesz się na ten wariant, staraj się pić olej rano i w niewielkich ilościach.
Gdy spożywasz olej z ostropestu wraz z posiłkiem, zmienia to dynamikę trawienia i poprawia przyswajalność kwasów tłuszczowych. Sprawia to, że oleje roślinne są lepiej tolerowane przez Twój układ pokarmowy.
Olej z ostropestu możesz dodawać do potraw serwowanych na zimno, takich jak sałatki, pasty warzywne i kasze. Sprawdzi się także jako składnik twarożków i hummusu. Nigdy go jednak nie podgrzewaj, gdyż zawarte w nim lipidy wykazują termolabilność, przez co ulegają uszkodzeniu w wysokich temperaturach.
Olej z ostropestu tłoczony na zimno – dlaczego forma ma znaczenie?
Czy wiesz, że proces tłoczenia determinuje jakość i potencjał biologiczny oleju z ostropestu, który wspiera wątrobę i układ krążenia? Wysoka temperatura przyczynia się do degradacji nienasyconych kwasów tłuszczowych, które są na nią szczególnie wrażliwe. Z tego względu oleje z nasion ostropestu wymagają delikatnej obróbki – tłoczenie na zimno znacząco ogranicza utlenianie cennych frakcji. W rezultacie omawiany olej roślinny zachowuje swoją naturalną strukturę, a co za tym idzie także właściwości zdrowotne.
Zimnotłoczony olej z ostropestu słynie z tego, że zachowuje pełne spektrum lipidów, w tym wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Niska temperatura, w jakiej przeprowadza się proces produkcji, chroni podwójne wiązania przed rozpadem. Nienasycone kwasy tłuszczowe, które pozostają w nienaruszonym stanie, wspierają błony komórkowe. Jednocześnie tłoczenie na zimno pozwala zapobiec degradacji cennych przeciwutleniaczy – w tym witaminy E.
Olej ostropestowy wyróżnia się na tle swoich rafinowanych odpowiedników, gdyż zachowuje aktywność biologiczną bez konieczności stosowania dodatków technologicznych. W tej formie działa zgodnie z naturalną fizjologią organizmu – nie obciąża przy tym procesów trawiennych ani enzymatycznych.
Jaki olej z ostropestu najlepiej wybrać?
Największą wartość mają oleje, które pozyskuje się w niskiej temperaturze, dlatego olej ostropestowy powinien być tłoczony na zimno. Tak przeprowadzony proces chroni antyoksydanty i wielonienasycone kwasy tłuszczowe przed uszkodzeniem oraz utratą właściwości prozdrowotnych.
Zamawiając wysokiej jakości naturalny olej, wiedz, że nie wymaga on oczyszczania chemicznego. W procesie rafinacji, któremu poddaje się tego rodzaju produkty, usuwa się część związków aktywnych odpowiedzialnych za lecznicze właściwości ostropestu. Olej nierafinowany zachowuje natomiast pełne spektrum substancji ochronnych, które wspierają Twój organizm.
Nie zapominaj, że na jakość wpływa także świeżość produktu, dlatego najlepiej, gdy firma tłoczy olej w niewielkich partiach. Praktykując takie podejście, przedsiębiorstwo ogranicza bowiem utlenianie i jełczenie tłuszczów. Poza tym świeży produkt ma neutralny i delikatny aromat, który nie przeszkadza Ci w przyrządzaniu smacznych posiłków. Zapach goryczy lub stęchlizny świadczy o tym, że zawarte w nim substancje uległy degradacji. Jak widzisz, jakość sensoryczna bardzo często odzwierciedla stabilność chemiczną oleju z ostropestu.
Zwróć uwagę na pochodzenie surowca – nasiona, które pochodzą z polskich upraw, podlegają restrykcyjnym regulacjom unijnym dotyczącym stosowania środków ochrony roślin. Obowiązujące przepisy zmniejszają ryzyko zanieczyszczeń chemicznych gotowego oleju. Pamiętaj też, że surowiec powinien być wolny od pleśni, które wytwarzają groźne dla zdrowia mikotoksyny.
Najlepszy naturalny olej z ostropestu tłoczony na zimno trafia do ciemnej butelki ze szkła, która chroni przed światłem i utlenianiem. Plastik może natomiast przyspieszać degradację lipidów, dlatego wybierz odpowiednie opakowanie, które zabezpiecza jakość wyrobu finalnego. Ten niepozorny detal decyduje bowiem o trwałości oleju i jego właściwościach.
Jak przechowywać olej z ostropestu, by nie stracił swoich właściwości?
Olej z ostropestu jest produktem wrażliwym na czynniki środowiskowe – największe zagrożenie stanowią dla niego światło, tlen i podwyższona temperatura. Z tego względu oleje nierafinowane wymagają szczególnej troski i zapewnienia odpowiednich warunków, aby ograniczyć utlenianie lipidów.
Optymalna temperatura przechowywania oleju ostropestowego waha się od 4 do 10 stopni Celsjusza – takie warunki spowalniają degradację tłuszczów. Otwartą butelkę włóż zatem do lodówki – poza urządzeniem chłodzącym możesz przechowywać produkt jedynie doraźnie. Nie umieszczaj go w bliskim sąsiedztwie kuchenki i innych źródeł ciepła. Odpowiednie warunki termiczne pozwalają zachować cenne właściwości oleju.
Chroń olej przed światłem, gdyż promieniowanie UV przyspiesza utlenianie lipidów. Z tego względu kup olej w butelce z ciemnego szkła – przezroczyste opakowania nie zapewniają odpowiedniej bariery. Produkt przechowuj w zacienionym miejscu, a ten zachowa pełnię swoich właściwości.
Gdy otworzysz olej, zachowuje on świeżość od 4 do 6 tygodni, co zależy od temperatury i dostępu tlenu. Po każdym użyciu szczelnie zamykaj butelkę, a przed ponownym spożyciem skontroluj smak i zapach produktu. Jełczenie rozpoznasz po goryczy i nieprzyjemnej woni – jeśli stwierdzisz pogorszenie właściwości sensorycznych, olej nie nadaje się już do spożycia. Musisz go wyrzucić, gdyż zdegradowane tłuszcze mogą zaszkodzić Twojemu zdrowiu.
Nigdy nie ignoruj daty, która wskazuje na minimalną trwałość produktu – po przekroczeniu tego terminu stabilność chemiczna oleju ulega obniżeniu. Nie zaleca się również spożywania wyrobu po jego długim przechowywaniu w lodówce – zawsze priorytetowo traktuj swoje zdrowie i bezpieczeństwo.
Olej z ostropestu na skórę, twarz i włosy – zastosowanie zewnętrzne
Twoja skóra posiada naturalny płaszcz ochronny, w którego skład wchodzą lipidy zmniejszające przeznaskórkową utratę wody. Wśród tłuszczów dominuje kwas linolowy, który reguluje keratynizację i wydzielanie sebum. Z tego względu olej z ostropestu może być stosowany przy zaburzonej barierze hydrolipidowej i nadreaktywności gruczołów łojowych. Jego lekka konsystencja nie obciąża porów, dlatego nie powoduje powstawania pryszczy i zaskórników. Aplikując olej z ostropestu na twarz, wspierasz gojenie mikrouszkodzeń naskórka, uelastyczniasz cerę i łagodzisz jej podrażnienia. Najlepiej nakładaj go wieczorem na świeżo umytą i lekko wilgotną skórę.
Cera tłusta i mieszana doskonale tolerują oleje bogate w kwas linolowy, który zmniejsza wydzielanie sebum. W rezultacie skóra przestaje się niezdrowo błyszczeć i zyskuje miękkość. Olej z ostropestu łagodzi też stany zapalne i redukuje stres oksydacyjny, dlatego rozważ jego włączenie do codziennej pielęgnacji, gdy borykasz się z AZS, łuszczycą czy trądzikiem. Stosowany regularnie spowalnia procesy starzenia i zmniejsza widoczność zmarszczek. Aplikuj go na oczyszczoną cerę spryskaną tonikiem lub hydrolatem.
Włosy wysokoporowate, które są suche i lubią się elektryzować, preferują oleje o przewadze kwasów wielonienasyconych. Ostropest plamisty dostarcza kwas linolowy, który poprawia elastyczność łodygi włosa i delikatnie ją wygładza, nie obciążając jej przy tym. W celu zmniejszenia porowatości pamiętaj o regularnym olejowaniu kosmyków i dokładnym domywaniu resztek produktu.
Najlepsze rezultaty uzyskasz, aplikując olej z ostropestu na lekko wilgotne włosy i pozostawiając go na 30-60 minut. Później zmyj go przy użyciu delikatnego szamponu, który nie wysuszy skóry głowy i Twoich kosmyków. W miarę możliwości olejowanie przeprowadzaj 2 razy w tygodniu.
Przeciwwskazania i możliwe skutki uboczne stosowania oleju z ostropestu
Stosując olej z ostropestu, zachowaj szczególną ostrożność, zwłaszcza jeśli borykasz się z chorobami dróg żółciowych i kamicą żółciową. Zawarte w nim związki bioaktywne mogą nasilać wydzielanie żółci i wywoływać dolegliwości bólowe. W takiej sytuacji warto, abyś skonsultował się z lekarzem przed rozpoczęciem kuracji.
Olej z ostropestu wpływa na aktywność enzymów wątrobowych, dlatego może zmieniać metabolizm niektórych leków. Jeśli przyjmujesz leki hormonalne lub przeciwzakrzepowe, koniecznie porozmawiaj ze specjalistą o wdrożeniu tego naturalnego produktu.
Skutki uboczne oleju z ostropestu najczęściej dotyczą przewodu pokarmowego – gdy spożywasz go w nadmiarze, mogą pojawić się u Ciebie wzdęcia, luźne stolce i uczucie pełności. Na szczęście te nieprzyjemne objawy zwykle mają łagodny i przejściowy charakter. Pojawiają się przy wysokich dawkach oleju, dlatego nie przekraczaj zalecanej dziennej porcji.
Uważaj także na olej z ostropestu, kiedy zmagasz się z alergią na rośliny astrowate, takie jak rumianek czy nagietek.
Olej z ostropestu plamistego – FAQ
Jak najlepiej spożywać olej z ostropestu?
Najlepiej, abyś przyjmował go na zimno – możesz połączyć go z posiłkiem lub wypić łyżkę stołową oleju z ostropestu na czczo.
Z czym nie należy łączyć oleju z ostropestu?
Nie łącz go z alkoholem i przyjmowanymi lekami, które są metabolizowane w wątrobie. Składniki aktywne ostropestu mogą bowiem wpływać na aktywność enzymów wątrobowych.
Czy ostropest jest dobry na refluks?
Może przynieść Ci ulgę, gdyż wykazuje łagodne działanie osłonowe, ale nie zastąpi leczenia konwencjonalnego. Stosuj go tylko wówczas, gdy dobrze tolerujesz tłuszcze – w przeciwnym wypadku może Ci zaszkodzić.
Czy ostropest jest dobry na zaparcia?
Stosując go regularnie, możesz delikatnie pobudzić perystaltykę jelit, co ułatwia wypróżnianie. Olej z ostropestu łagodnie wspiera procesy trawienne w Twoim organizmie.
Czy olej z ostropestu jest dobry na wątrobę?
Ostropest plamisty działa na wątrobę za sprawą sylimaryny, która wspomaga procesy regeneracyjne i ochronne hepatocytów. Wspomniane substancje wykazują silną aktywność antyoksydacyjną.
Bibliografia
Abenavoli, L., Capasso, R., Milic, N., Capasso, F., 2010, Milk thistle in liver diseases: past, present, future, Phytotherapy Research, 24(10), 1423–1432, doi: 10.1002/ptr.3207.
Abenavoli, L., Izzo, A.A., Milić, N., Cicala, C., Santini, A., Capasso, R., 2018, Milk thistle (Silybum marianum): A concise overview on its chemistry, pharmacological, and nutraceutical uses in liver diseases, Phytotherapy Research, 32(11), 2202–2213, doi: 10.1002/ptr.6171.
Federico, A., Dallio, M., Loguercio, C., 2017, Silymarin/Silybin and Chronic Liver Disease: A Marriage of Many Years, Molecules, 22(2), 191, doi: 10.3390/molecules22020191.
Křen, V., Walterová, D., 2005, Silybin and silymarin—new effects and applications, Biomedical Papers of the Medical Faculty of the University Palacký, Olomouc, Czech Republic, 149(1), 29–41, doi: 10.5507/bp.2005.002.
Polyak, S.J., Morishima, C., Lohmann, V., Pal, S., Lee, D.Y.W., Liu, Y., Graf, T.N., Oberlies, N.H., 2010, Identification of hepatoprotective flavonolignans from silymarin, Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 107(13), 5995–5999, doi: 10.1073/pnas.0914009107.
Zarrouk, A., Martine, L., Grégoire, S., Nury, T., Meddeb, W., Camus, E., Badreddine, A., Durand, P., Namsi, A., Yammine, A., Nasser, B., Mejri, M., Bretillon, L., Mackrill, J.J., Cherkaoui-Malki, M., Hammami, M., Lizard, G., 2019, Profile of Fatty Acids, Tocopherols, Phytosterols and Polyphenols in Mediterranean Oils and Evaluation of their Antioxidant and Cytoprotective Activities, Current Pharmaceutical Design, 25(15), 1791–1805, doi: 10.2174/1381612825666190705192902.